Η Συμβολή της Ψυχανάλυσης στη Δραματοθεραπεία

Η δραματοθεραπευτική μέθοδος έχει επηρεαστεί από διάφορες προσεγγίσεις προερχόμενες από την Ψυχαναλυτική Θεραπεία που κάνει χρήση τόσο της δημιουργικότητας όσο και του παιχνιδιού.

Ενδεικτικά η θεωρία του παιδιάτρου και ψυχαναλυτή Donald W. Winnicott που αναφέρεται στα «μεταβατικά αντικείμενα» σχετίζεται άμεσα με τη δουλειά του δραματοθεραπευτή ο οποίος ενθαρρύνει το δημιουργικό παιχνίδι, και με την ευεργετική επίδραση που έχει η έκφραση δημιουργικότητας στην ανάπτυξη του ατόμου. Ο πατέρας της ψυχανάλυσης Sigmund Freud, περιγράφει το παιχνίδι ενός παιδιού ως μια δραστηριότητα που καταδεικνύει τη δυνατότητα δημιουργικής φαντασίας, επιτρέποντας στο παιδί –και μετέπειτα υγιή ενήλικο-  να μετακινείται ανάμεσα στη φαντασία και την πραγματικότητα.

Επιπλέον ο διακεκριμένος ψυχίατρος και ψυχοθεραπευτής Carl Jung (1875-1961) περιγράφει την ψυχοθεραπεία ως μια διαδικασία που αφορά κατά κύριο λόγο την ανάπτυξη της δημιουργικής ικανότητας του θεραπευόμενου και λιγότερο την μεταχείρισή του ατόμου ως ασθενούς. Κατά την δραματοθεραπευτική μέθοδο, η δυνατότητα για την επίτευξη της ψυχικής υγείας παρέχεται πράγματι μέσα από την δημιουργικότητα του θεραπευόμενου όπως αυτή αναπτύσσεται, εκφράζεται και διερευνάται εντός του θεραπευτικού πλαισίου.

Στη διάρκεια της συνεδρίας ιδιαίτερη έμφαση από την πλευρά του θεραπευτή δίνεται όχι μόνο στο καλλιτεχνικό προϊόν που έχει παραχθεί (για παράδειγμα σε μια ζωγραφιά) αλλά -και ίσως κυρίως- στη σημασία του νοήματος της δημιουργικής διαδικασίας για τον θεραπευόμενο.

Η κλινική εργασία της Άννας Δοξαστάκη έχει εμπνευστεί από την Attachment Theory όπως διατυπώθηκε αρχικά από τον ψυχίατρο John Bowlby και εξελίχθηκε από μεταγενέστερους θεραπευτές. H λέξη Αttachment στο συγκεκριμένο πλαίσιο μπορεί να περιγραφεί ως η σχέση στοργής, η αφοσίωση, ο ισχυρός δεσμός σε μια σχέση που διέπεται από ουσιαστική επικοινωνία και αφοσίωση. Όλα τα αναφερθέντα στοιχεία είναι προαπαιτούμενα για την ψυχική, συναισθηματική και νοητική εξέλιξη του ατόμου ώστε στη διάρκεια της ενήλικης ζωής να δημιουργεί αμοιβαίες σχέσεις εμπιστοσύνης, φροντίδας, κατανόησης και επικοινωνίας. Στις περιπτώσεις που το άτομο δεν είχε την ευκαιρία να ξεκινήσει τη ζωή του από μια «ασφαλή συναισθηματική βάση» (‘secure base’ όπως την περιγράφει ο J. Bowlby) υπάρχει η δυνατότητα να βιώσει αυτήν την εμπειρία στο χώρο και το χρόνο της ψυχοθεραπείας.